Tymczasowe aresztowanie może doprowadzić do wielomiesięcznego lub wieloletniego przetrzymywania osoby zatrzymanej bez wyroku sądowego. Praktyki stosowane przez prokuratorów bywają krzywdzące, a w Polsce brakuje sędziów, więc na rozstrzygnięcia czeka się bardzo długo. Pokazujemy, co powinni Państwo zrobić, jeśli bliska osoba została tymczasowo aresztowana.
Zadzwoń do nas, pomożemy CiAreszt tymczasowy to środek zapobiegawczy stosowany w polskim systemie prawnym, polegający na tymczasowym pozbawieniu wolności osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa w trakcie trwania postępowania przygotowawczego lub sądowego, zanim zapadnie prawomocny wyrok. Areszt tymczasowy może być stosowany w sytuacjach, gdy istnieje obawa, że podejrzany ucieknie lub ukryje się przed organami ścigania, zniszczy ślady przestępstwa, będzie wywierać wpływ na świadków lub współpodejrzanych, lub gdy jego zachowanie budzi obawę popełnienia kolejnego przestępstwa.
Areszt tymczasowy jest kontrowersyjnym środkiem, gdyż pozbawia wolności osobę, która nie została jeszcze skazana i jest uważana za niewinną aż do momentu prawomocnego wyroku skazującego. Dlatego też stosuje się go wyjątkowo, w sytuacjach uzasadnionych istotnym interesem społecznym.
Aby zastosować areszt tymczasowy, muszą być spełnione określone przesłanki. Decyzję o zastosowaniu tego środka zapobiegawczego podejmuje sąd na wniosek prokuratora. Maksymalny okres trwania aresztu tymczasowego wynosi z reguły 3 miesiące, ale w pewnych okolicznościach może być przedłużany.
Warto zauważyć, że decyzję o zastosowaniu aresztu tymczasowego podejmuje sąd na wniosek prokuratora. W praktyce decyzja o aresztowaniu jest często oparta na kombinacji powyższych przesłanek, a nie tylko na jednej z nich. W każdym przypadku istotne jest indywidualne rozważenie okoliczności sprawy.
Należy podkreślić, że z uwagi na specyfikę środka, jakim jest areszt tymczasowy, prawodawca ustalił pewne ograniczenia jego stosowania. Nie można go stosować, jeśli groziłoby to poważnym zagrożeniem dla zdrowia lub życia oskarżonego. Jest również niedopuszczalne jego zastosowanie, jeśli miałoby to bardzo negatywne skutki dla oskarżonego czy jego rodziny.
Takie argumenty są często podnoszone w obronie przed tymczasowym aresztowaniem, aczkolwiek zazwyczaj są one niewystarczające. Dla lepszego zrozumienia tych ograniczeń warto odwołać się do Postanowienia Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 6 lutego 2008 r. W którym Sąd zaznaczył, że „Ekstremalne konsekwencje dla rodziny oznaczają zazwyczaj zagrożenie dla ich bytu, a nie inne, mniej istotne problemy emocjonalne czy materialne”.
Dodatkowo, zgodnie z art. 259 Kodeksu Postępowania Karnego, do ograniczeń w stosowaniu aresztu tymczasowego zalicza się:
Natomiast art. 260. § 1. KPK mówi, że „w sytuacji gdy zdrowie oskarżonego jest zagrożone, areszt tymczasowy może być realizowany poprzez umieszczenie go w odpowiedniej placówce medycznej, w tym psychiatrycznej.
W polskim prawie karnym okres trwania tymczasowego aresztowania jest ograniczony, aby zabezpieczyć prawa osoby, która nie została jeszcze skazana i jest uważana za niewinną aż do momentu prawomocnego wyroku skazującego.
Podstawowy okres: Areszt tymczasowy może być orzeczony na okres do 3 miesięcy.
Przedłużenie: Jeżeli sprawa jest szczególnie skomplikowana lub istnieją inne ważne przyczyny, okres ten może być przedłużany przez sąd. Jednak suma okresów aresztu tymczasowego nie może przekroczyć:
Niemniej, zastosowanie i przedłużanie tymczasowego aresztowania jest środkiem skrajnym i powinno być stosowane wyjątkowo. Decyzja o zastosowaniu oraz o ewentualnym przedłużeniu aresztu tymczasowego jest podejmowana przez sąd, często na wniosek prokuratora.
Kto trafia do aresztu śledczego? Do aresztu śledczego w Polsce trafiają osoby, które są podejrzane lub oskarżone o popełnienie przestępstwa, a wobec których zastosowano środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. Można wyróżnić kilka kategorii osób, które mogą być umieszczone w areszcie śledczym:
Podejrzani: Osoby, wobec których toczy się postępowanie przygotowawcze (śledztwo lub dochodzenie) i istnieją przesłanki do tymczasowego pozbawienia ich wolności z powodów określonych w prawie (np. obawa ucieczki, zatarcia śladów przestępstwa czy wywierania wpływu na świadków).
Oskarżeni: Osoby, które zostały formalnie oskarżone o popełnienie przestępstwa i wobec których postępowanie sądowe jest w toku, ale nie zapadł jeszcze prawomocny wyrok.
Skazani: W rzadkich przypadkach do aresztu śledczego mogą trafić osoby, które zostały już skazane prawomocnym wyrokiem, ale oczekują na przeniesienie do zakładu karnego. Jest to sytuacja przejściowa.
Osoby ekstradowane: Osoby, które zostały przekazane Polsce w ramach postępowania ekstradycyjnego i wobec których postępowanie sądowe jest w toku lub będzie wszczęte.
Areszt śledczy jest placówką przeznaczoną dla osób dorosłych. Osoby nieletnie, które są podejrzane lub oskarżone o popełnienie przestępstwa, trafiają do schroniska dla nieletnich lub innych odpowiednich jednostek dla młodzieży.
Każda decyzja o tymczasowym pozbawieniu wolności i umieszczeniu osoby w areszcie śledczym musi być oparta na solidnych podstawach prawnych i faktycznych oraz podlega regularnej kontroli sądowej.
Areszt tymczasowy jest jednym z środków zapobiegawczych w polskim systemie prawnym, który pozwala na tymczasowe pozbawienie wolności osoby podejrzanej lub oskarżonej o popełnienie przestępstwa. Osoby umieszczone w areszcie tymczasowym przebywają w areszcie śledczym.
Areszt śledczy jako placówka penitencjarna różni się od zwykłego więzienia czy zakładu karnego. Jest to miejsce, w którym przebywają osoby jeszcze nie skazane prawomocnie, dlatego też warunki oraz traktowanie osadzonych mają odzwierciedlać domniemanie ich niewinności.
Jak może wyglądać areszt śledczy?
Cele: Osoby osadzone w areszcie śledczym przebywają w celach, które mogą być jedno-, dwu- lub wieloosobowe. Cele powinny być wyposażone w podstawowe meble: łóżka, stolik, krzesła oraz środki do podstawowej higieny.
Higiena i zdrowie: Osadzeni mają dostęp do łazienki oraz prysznica. Ponadto mają prawo do korzystania z pomocy medycznej.
Posiłki: Osadzeni otrzymują codziennie trzy posiłki.
Spacer: Mają prawo do codziennego spaceru na świeżym powietrzu, który trwa zwykle około godziny.
Korespondencja i kontakty z rodziną: Osoby przebywające w areszcie mają prawo do korespondencji oraz odbierania i dokonywania ograniczonej liczby rozmów telefonicznych. Mogą też przyjmować wizyty od rodzin oraz obrońców.
Praca: W zależności od możliwości aresztu, niektórzy osadzeni mogą podjąć pracę w zakładzie karnym.
Warunki bezpieczeństwa: Areszty śledcze są monitorowane i strzeżone, aby zapewnić bezpieczeństwo zarówno dla osadzonych, jak i personelu. Osadzeni są regularnie przeszukiwani, a ich cele mogą być kontrolowane w celu zapobiegania przemytowi zakazanych przedmiotów.
Aktywność duchowa: W większości aresztów śledczych istnieje możliwość uczestnictwa w nabożeństwach lub spotkaniach z duchownym.
Warunki w aresztach śledczych mogą różnić się w zależności od konkretnego obiektu, ale muszą spełniać minimalne standardy określone przez prawo krajowe oraz międzynarodowe konwencje dotyczące traktowania osób pozbawionych wolności.
Kodeks postępowania karnego w Polsce określa zasady dotyczące zwalniania podejrzanej lub oskarżonej osoby z aresztu tymczasowego. Zgodnie z art. 264 osobę aresztowaną powinno się niezwłocznie uwolnić w następujących sytuacjach:
Ważne jest, aby pamiętać, że jeśli przesłanki uzasadniające areszt tymczasowy przestaną istnieć lub pojawią się nowe okoliczności, które uzasadniają uchylenie lub zmianę tego środka, należy to niezwłocznie uczynić. Decyzję o zmianie lub uchyleniu aresztu tymczasowego mogą podjąć zarówno sąd, jak i prokurator, mimo że to zawsze sąd decyduje o zastosowaniu tego środka.
Pomoc osobie, która została tymczasowo aresztowana, jest niezwykle ważna, zarówno z perspektywy moralnej, jak i prawnej. Oto kilka kroków, które można podjąć, aby wspierać osobę w takiej sytuacji:
Zatrudnienie profesjonalnego obrońcy: To najważniejszy krok, który można podjąć. Zatrudnienie doświadczonego prawnika specjalizującego się w prawie karnym może znacząco wpłynąć na wynik postępowania. Prawnik nie tylko doradzi aresztowanej osobie w sprawie jej praw, ale również będzie mógł skutecznie reprezentować ją przed sądem, dążyć do uchylenia aresztu czy też minimalizacji zarzutów.
Wsparcie emocjonalne: Bycie w areszcie jest trudnym doświadczeniem. Ważne jest, aby osoba aresztowana wiedziała, że ma wsparcie rodziny i przyjaciół. Regularne wizyty, rozmowy telefoniczne czy korespondencja mogą pomóc w podtrzymaniu ducha i morale osoby aresztowanej.
Zapewnienie środków materialnych: Aresztowani mogą potrzebować podstawowych rzeczy, takich jak ubrania, książki czy produkty do higieny osobistej. Warto dowiedzieć się, co można przynieść do aresztu i dostarczać te przedmioty zgodnie z regulaminem placówki.
Zbieranie informacji: Zrozumienie okoliczności aresztowania i postępowania może pomóc w lepszym wsparciu osoby aresztowanej. Współpraca z obrońcą w zbieraniu dowodów, świadków czy innych informacji może być nieoceniona.
Dbaj o komunikację z obrońcą: Regularne spotkania i konsultacje z prawnikiem pomogą w zrozumieniu postępu sprawy i ewentualnych kolejnych kroków.
Pamiętaj, że wsparcie dla osoby aresztowanej ma kluczowe znaczenie. Chociaż zatrudnienie profesjonalnego obrońcy to podstawa, każdy gest solidarności i wsparcia może pomóc osobie przechodzącej przez trudny okres aresztowania.
Zadzwoń po bezpłatną konsultację
887 200 100Godziny otwarcia
